ABJAD
Abjad Turki telah diterima pada 1 November 1928 melalui undang-undang bilangan 1353.
Abjad Turki mempunyai 29 huruf.
Daripada jumlah ini, 8 adalah huruf vokal dan 21 adalah huruf konsonan.
HURUF VOKAL/ÜNLÜ HARFLER: A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü
Vokal Tebal/Kalın Ünlüler: a-ı-o-u
Vokal Nipis/İnce Ünlüler: e-i-ö-ü
HURUF KONSONAN/ÜNSÜZ HARFLER: B, C, Ç, D, F, G, Ğ, H, J, K, L, M, N, P, R, S, Ş, T, V, Y, Z
Konsonan Tak Bersuara, voiceless/Sert Ünsüzler : p, ç, t, k, s, ş, h, f (fstkçşhp- fıstıkçı Şahap)
Konsonan Bersuara, voiced/Yumuşak Ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z
Abjad Lengkap
| Huruf Besar | Huruf Kecil | Sebutan | Sebutan Melayu | Contoh Perkataan | Maksud |
|---|---|---|---|---|---|
| A | a | 'a' | seperti 'a' dalam bapa atau saya | araba | kereta |
| B | b | 'be' | seperti 'b' dalam buku | balık | ikan |
| C | c | 'je' | seperti 'j' dalam jalan | cam | kaca |
| Ç | ç | 'che' | seperti 'c' dalam cakap atau cawan | çanta | beg |
| D | d | 'de' | seperti 'd' dalam dua | dede | datuk |
| E | e | 'e' | seperti 'e' dalam esok atau meja | ekmek | roti |
| F | f | 'fe' | seperti 'f' dalam filem | fil | gajah |
| G | g | 'ge' | bunyi 'g' kuat seperti dalam gajah atau gunung | göz | mata |
| Ğ | ğ | "ge lembut" | senyap - memanjangkan vokal sebelumnya | ağaç | pokok |
| H | h | 'he' | seperti 'h' dalam hari | horoz | ayam jantan |
| I | ı | 'ı' | seperti 'e' pepet dalam emak atau kera | ışık | cahaya |
| İ | i | 'i' | seperti 'i' dalam pipi atau kiri | inek | lembu |
| J | j | 'je' | seperti 'j' dalam jalan (lembut) | jeton | token |
| K | k | 'ke' | seperti 'k' dalam kucing | kalem | pen |
| L | l | 'le' | seperti 'l' dalam lima | limon | lemon |
| M | m | 'me' | seperti 'm' dalam makan | masa | meja |
| N | n | 'ne' | seperti 'n' dalam nasi | nokta | titik |
| O | o | 'o' | seperti 'o' dalam bola atau roti | okul | sekolah |
| Ö | ö | 'ö' | seperti 'er' dalam bird (Inggeris) | ördek | itik |
| P | p | 'pe' | seperti 'p' dalam pasir | para | wang |
| R | r | 're' | seperti 'r' dalam rumah (disebut jelas) | radyo | radio |
| S | s | 'se' | seperti 's' dalam susu | süt | susu |
| Ş | ş | 'she' | seperti 'sy' dalam syarat atau syukur | şişe | botol |
| T | t | 'te' | seperti 't' dalam tiga | telefon | telefon |
| U | u | 'u' | seperti 'u' dalam susu atau buku | uçak | kapal terbang |
| Ü | ü | 'ü' | seperti 'i' dengan bibir dibundarkan | ütü | seterika |
| V | v | 've' | seperti 'v' dalam video | vazo | pasu |
| Y | y | 'ye' | seperti 'y' dalam saya | yılan | ular |
| Z | z | 'ze' | seperti 'z' dalam ziarah | zil | loceng |
Huruf Yang Berbeza Dengan Bahasa Melayu
| Huruf Turki | Bunyi Seperti... | Contoh Melayu | Contoh Turki |
|---|---|---|---|
| C c | 'j' | Jalan | cam = "jam" |
| Ç ç | 'ch'/'c' | Cakap | çay = "chay" |
| Ş ş | 'sy'/'sh' | Syarat | şeker = "sheker" |
| I ı | 'e' pepet | Emak | ışık = "eshek" |
| Ö ö | 'er' | Bird (Inggeris) | ördek |
| Ü ü | 'i' dengan bibir bundar | - | ütü |
| Ğ ğ | Senyap (panjangkan vokal) | - | dağ = "daa" |
KEHARMONIAN VOKAL - ÜNLÜ UYUMU
Türkçenin Ünlüleri- Vokal Bahasa Turki
| Jika vokal sebelum imbuhan adalah | Maka vokal imbuhan adalah |
|---|---|
| Vokal Depan | |
| e atau i | i |
| ö atau ü | ü |
| Vokal Belakang | |
| a atau ı | ı |
| o atau u | u |
Source: Volkan Çoşkun (2008), Türkçenin Ses Bilgisi, İstanbul, IQ Yayınları, s./p.136. ve M. A. Kılıç (2003).,“Türkiye Türkçesi’ndeki Ünlülerin Sesbilgisel Özellikleri”, Studies in Turkish Linguistics, İstanbul, Boğaziçi University Press, s./p.3-18.
Vokal Depan - Ön Ünlüler
Kumpulan 1: e atau i → i
- Jika vokal terakhir adalah e atau i (vokal depan tak bulat)
- Maka vokal imbuhan adalah i
Contoh:
- ev (rumah) → evi (rumahnya)
- dere (sungai) → deresi (sungainya)
- kedi (kucing) → kedisi (kucingnya)
- içeri (dalam) → içerisi (dalamnya)
Kumpulan 2: ö atau ü → ü
- Jika vokal terakhir adalah ö atau ü (vokal depan bulat)
- Maka vokal imbuhan adalah ü
Contoh:
- göz (mata) → gözü (matanya)
- köy (kampung) → köyü (kampungnya)
- gül (mawar) → gülü (mawarnya)
- süt (susu) → sütü (susunya)
Vokal Belakang - Arka Ünlüler
Kumpulan 3: a atau ı → ı
- Jika vokal terakhir adalah a atau ı (vokal belakang tak bulat)
- Maka vokal imbuhan adalah ı
Contoh:
- kız (gadis) → kızı (gadisnya)
- masa (meja) → masası (mejanya)
- kapı (pintu) → kapısı (pintunya)
- araba (kereta) → arabası (keretanya)
Kumpulan 4: o atau u → u
- Jika vokal terakhir adalah o atau u (vokal belakang bulat)
- Maka vokal imbuhan adalah u
Contoh:
- okul (sekolah) → okulu (sekolahnya)
- yol (jalan) → yolu (jalannya)
- kutu (kutu) → kutusu (kutunya)